O alivio da noite

"Aquel venres fixera calor. Buscando o alivio da noite, ela sentárase tamén no balcón, este mesmo balcón que agora contempla do outro lado da ventá, detrás dos cristais. A rúa estaba deserta, pero escoitaba as conversas dos veciños que tomaban o fresco e facían comentarios sobre o tempo ou sobre a situación do país. (...) Ó pouco tempo, ela acabouse illando por completo do que sucedía na rúa. Pensaba na Casa Grande do Miño. (...)

  Estaba convencida de que nunca máis oiría falarlle a el daquela Casa Grande do Miño, das veladas nocturnas en familia, dos paseos á beira do río ou das cabalgadas polo monte."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 217-218.

No recoveco amante da fonte

"Contárallo a el un día caloroso de verán na horta da casa de Sabucedo, sentados os dous á sombra dunha das árbores do paseo central, no recoveco amante da fonte. (...)

  A tarde do domingo que seguiu a aquel enfado, despois dos actos en honor da Virxe de Fátima, foi o último día que pasaron xuntos na casa de Sabucedo. Despois, o martes non se viron nin o mércores; o xoves, el mandoulle recado de que se atopaba mal; o venres informouse por Ana Montenegro de que fora á Casa Grande do Miño e que botara alí ata o luns pola mañá."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 201.

Ton atemperado e suave

      "Estes días debe estar recordando unha parte da súa vida. Nos artigos publicados na última semana aparecen referencias frecuentes ós anos da nenez, especialmente ós veráns de Sabucedo; ou comentarios relacionados cos seus tempos na Universidade, escritos nun ton atemperado e suave, sen que se traduza neles aquela arrogancia con que falaba e actuaba entón; ou alusións ás horas vividas na Casa Grande do Miño, cando ía ver a Mariana. (...) O nome de Mariana escóndese baixo a ficción dunha tal Luísa, a Casa Grande do Miño aparece transformada nunha residencia de campo, en terras do Ulla."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 207-208.              

Como unha pintura colgada

"A contrariedade experimentouna ó descubrir que por primeira vez desde que o coñecera a el, sentía que aquela rapaza delicada e de porte distinguido, que sempre imaxinara como un retrato ou como unha pintura colgada dunha parede do salón na Casa Grande do Miño, tiña de pronto corpo de muller. (...)

  Nunca se atreveu  a confesarlle os motivos daquela reacción que el interpretou como un enfado ocasionado polas cousas que lle estaba contantado Mariana. Estivo a punto de facelo aquel último día que pasaron xuntos na casa de Sabucedo."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 190.

A escopeta

"Na viaxe de volta a Santiago, ó tempo que se distraía mirando pola ventá do coche de liña, ía recordando as veces que fixera aquela ruta, primeiro de a cabalo, cando aínda non abriran a estrada e había que chegar á Casa Grande do Miño por un carreiro que discorría paralelo ó río. (...) A escopeta que aquel home levaba ó lombo acentuaba o medo de que os bandidos puidesen aparecer en calquera volta, emboscados na fraga das Riscas."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 151.

Á señorita da Casa Grande

"A denuncia da trampa era tan clara que el non intentou sequera defenderse. Preferiu saír ó balcón e contemplar a vista do río. (...) Non sabía se se trataba dunha visión alegre, pola luz de prata que saía do río, ou dunha visión amarga, pola negrura moura que se adiviñaba debaixo. (...) Das casas da aldea subían cara ó ceo azul os últimos fumes da mañá. Probablemente, o mesmo vento que os arrempuxaba cara ó monte, máis alá da torre da igrexa que se erguía no alto do primeiro dunha serie de outeiros que semellaban o lombo suave dun animal doméstico, tamén arrastraba naquela mesma dirección as notas que saían do piano. Sentados na mesa para xantar, seguro que os paisanos bendecían naqueles instantes á señorita da Casa Grande."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 149.

Nunha dama alemana

"No artigo do mércores pasado falaba da morte das árbores e no do venres referíase a Mariana, pero sen dicir o seu nome, disimulando a identificación da casa natal da súa dona polo procedemento retórico, utilizado noutras ocasións, de situala nun lugar distinto, desta vez nunha vila próxima a Berlín, concretramente nunha casa de Plaue, transformada ademais aquela rapaza delgada e loira, nacida nunha fermosa mansión do Miño, nunha dama alemana de pelo escuro e ollos mouros, triste e lánguida, sentada no parladoiro dunha ventá fronte ó lago cun libro na man.(...)

  Estaba sentada no parladoiro da ventá que daba ó río, co rostro borrado polo efecto da contraluz."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 146-147.

Diante dunha cámara

"Era unha rapaza de dezasete ou dezaoito anos, vestida cunha saia acampanada, que polo enfoque elixido polo fotógrafo, situado uns chanzos máis abaixo na escaleira de pedra da Casa Grande do Miño, permitía ver uns xeonllos pequenos e graciosos, redondos coma melocotóns. Formaban parte da mesma anatomía adolescente que o resto do corpo, do cal se desprendía unha aura de inocencia que corroboraba de maneria terminante a alegría da boca. Sorría con franqueza, como quen pensa que esa é a única postura que se pode adoptar diante dunha cámara."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 121.

Da gadoupa raposa

"Sen embargo, el tampouco debera ter moitos motivos para criticar con tanta dureza o administrador. Serviu a casa de Sabucedo sen reservas, a non ser polas saídas nocturnas e polas cazatas, que ás veces se prolongaban algúns días máis dos acordados. Morto o vello patrón, defendeu o patrimonio da gadoupa raposa dos paisanos, dispostos a mover marcos ó zorro polas noites, para que non se notase, ou a desviar regos, cando non a facer unha corta clandestina para lamberlles unha ducia de carballos. (...) Mesmo houbo unha época na que conseguiu atraelo cara á aldea, aínda que fracasou no propósito de instalalo longas tempadas naquela casa. Desde ó asalto ó pazo da Filgueira, cando os atracadores lle prenderon lume pola noite e mataron a don Aurelio diante dos criados, decidiu que en Sabucedo non pasaría máis que unha poucas semanas no verán."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 112-113.

Aquela debilidade

"pero unha e outra vez, sobre todo polas noites, cando xa estaba metida na cama, a figura daquela rapaza fermosa que un día observara falando con el nos xardíns do Clube de Tenis transformábase nunha tortura, non só polas sensacións incontrolables que nela provocaba, senón pola rabia que lle producía descubrir dentro de si aquela debilidade. (...) Vía a aquela moza sentada á beira do Miño, nun campo entre choupos, cos pés descalzos, dicíndolle a el que un día serían felices naquel lugar, cando el rematase os seus estudios de doutoramento, incluídos os que pensaba facer en Alemaña con aquel profesor de Berlín con quen se viña carteando desde había tempo."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 94-95.

Aquela sensación de tristeza

"Volvía ser a rapaciña que amara, a moza vital coa que percorrera a pé, nos veráns, as beiras do río, remando a veces durante horas na barca pintada de amarelo (...).

  Era tamén a primeira vez que ela pensaba en Mariana con disgusto. Nin sequera nos primeiros meses, cando el seguía acudindo cada venres á Casa Grande do Miño, experimentara aquela sensación de tristeza que sentía."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 94.

Daqueles encantos

"Imaxinouno con Mariana na Casa Grande do Miño, paseando de novo pola horta e recordando as horas felices que viviran xuntos. Foi a primeira vez que, ó pensar naquela mansión, se decatou de que ela non tiña aldea e que a casa dos seus pais, na Rúa do Hospital, carecía daqueles encantos dos que el lle tiña falado tantas veces: a presencia do río, a alegría das voces dos paisanos traballando nos campos de arredor, as tertulias na solaina durante as noites de verán ou a actividade das criadas na cociña todos os días antes de comer. (...) Contemplada desde a solaina, apoiado el sobre a varanda de pedra, de costas ó río, pensaba que naqueles momentos, a pesar de todo, Mariana recuperaba a fermosura espléndida dos dezasete anos."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 93-94.

Na mirada de hoxe

"Nada pervive daqueles días alegres vividos na Casa Grande do Miño na mirada de hoxe. Na fotografía do periódico que acompañaba a reseña da última conferencia que pronunciou o martes pasado no Liceo, víase canso, cun puntiño vermello de tristeza en cada ollo. (...)

  Despois de ver aquela foto del tomada cando estaba falando no Liceo, durante tres ou catro días, ela leu con atención os artigos do periódico, buscando a razón dalgunha inquedanza."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 63-64.

Aquela risa de axóuxere

"En vez de rir, buscou a continuidade da conversa, centrándose agora en aspectos concretos e en detalles prácticos, fáciles de contestar, e soubo que Mariana e el se vían todas as semanas, a non ser que por algunha razón el non puidese viaxar ata a casa familiar dela, alá no Miño. Chegaban os venres pola noitiña ata as proximidades de Alongos, onde o agardaba un criado cun cabalo para percorrer a legua e media de costa que había que subir desde a vila. (...)

 

  Despois de vestirse, asomábase ó balcón que daba á horta e permanecía alí, contemplando o Pico do Mediodía, con aquela pedra redonda en forma de sombreiro situada no cumio, e non se movía do sitio ata que escoitaba o saúdo alegre de Mariana na cociña, aquela risa de axóuxere que se estendía como o repique dunha campaíña de prata pola casa adiante."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 62-63.

Queixas e salaios

"Aquel día pensou no futuro como unha desgracia. Imaxionouse a si mesmo sentado nunha esquina do salón daquela casa, cun libro nas mans, contemplando o río pola ventá e escoitando as queixas e os salaios dunha muller enferma, pechada na escuridade dunha alcoba de contras entornadas. Era unha imaxe ben distinta daquelas outras que tantas veces o fixeran feliz pensando na algarabía rebuldeira dos nenos correndo polas habitacións ou na euforia dos días de verán pasados á beira do río, no campo de Barreiros, despois dunha véspera chea de gozo (...). Foi entón cando el lle confesou en voz baixa que unha tarde de xullo de había xa bastante tempo, o mesmo día que Mariana cumpría quince anos, xogando con ela na adega da Casa Grande do Miño, enterrados de medio corpo no centeo da tulla, despois de pinchárense un ó outro cun alfinete, xuntaran os dedos e fixeran un pacto de sangue: non tocar nunca un o corpo do outro, nin sequera unha man, ata que apartados e sós un día na alcoba, foran un para o outro, enteiros e para sempre."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul.Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx.60-61.

A paso de boi

"A promesa rompeuna naquela mesma viaxe, ó regresaren a Santiago pola tarde. No momento en que os cabalos acusaban o cansanzo pesado da xornada e se demoraban baixo a calor tormentosa do día, subindo a paso de boi a longa costa do Milladoiro, contoulle el como no outono de había dous anos, estando unha mañá oíndo misa na capela familiar de Mariana, na Casa Grande do Miño, viu como un raio de sol que entraba por unha pequena fiestra lateral iluminaba o rostro dela con tanta intensidade que a través da fina pel da cara, delgada e pálida, podían adiviñarse as liñas dos ósos e as sombras que compuñan a imaxe escura e borrosa da caveira."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 59-60.

Cultura de adorno

"Naquel instante, el dicía que Mariana era unha rapaza intelixente e guapa e que non carecía dunha certa cultura de adorno: tocaba o piano, rimaba con facilidade versos románticos e pintaba con inxenuidade a melancolía outoniza das follas que estraban de amarelo o grande patio da casa familiar, alá no Miño. (...)

  El e Mariana coñecíanse desde nenos, cando el pasaba as tempadas de verán na Casa Grande do Miño e patinaban xuntos sobre baetas dúas veces ó día polo salón para sacárenlle brillo á cera do piso de madeira, sempre brillante e impoluto como os espellos do comedor."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 56-57.