Mostrando entradas con la etiqueta sila. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta sila. Mostrar todas las entradas

martes, 11 de diciembre de 2018

Cuando avistaban la ciudad...

"Se echaron a andar. Cantaban de nuevo: "Era una mañana / toda de cristal / Yo soñé embarcarme / rumbo al ideal..." Cuando avistaban la ciudad, empezó a lloviznar. El contacto de la lluvia los estimula. Se engolan las voces: "...rumbo hacia la playa / dorada y serena...". (Habían venido siguiendo el curso de un riachuelo; sólo entonces se dieron cuenta de que era un subafluente del Miño: el Sila, afluente del Barbaña).

***

 Años después, los paseos por la Carretera de Oira eran lentos, melancólicos... ya los viejos sueños los abrumaban como un inútil fardo apegado a sus espaldas."

Julio López Cid. El Río. Duen de Bux, Ourense,  2008. Pág.81

domingo, 28 de junio de 2015

Ó síteo onde esta se afogou

"Estonces o vello, louco, rindo a carcaxadas, rubíuse á ventana e rindo, sempre rindo, botouse sobre a filla e os dous desapareceron na corriente.

  Desde entón o pobo deulle o nome do "Puzo da Sila" ó síteo onde esta se afogou e aínda os nosos avós se persiñaban ó pasar por beira dil en mamoria da probe e fermosa nena.

  Hoxe tan soilo se escoita o rumor do vento nos ameneiros e o susurro da auga entre a espadana..."

Heraclio Pérez Placer,("O puzo da Sila") Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.211)

sábado, 27 de junio de 2015

E correndo, correndo

"E correndo, correndo cos pelos desguedellados de penedo en penedo, de laxa en laxa, chegou donde o río, facendo un remanso era máis fondo, mirou ó ceo, despois á casa donde dormía o paiciño, e mostrando os puños ó castelo, lanzouse na corrente do desbordado río, ó mesmo tempo que un raio desfaguía o ceo e un trono abouxaba o mundo!...

  Ó outro día levantouse o tío Liborio e asomouse á ventana que dá sobre o río. Levou as maus ós ollos e riuse... volveu a mirar, e volveuse rir. "Seica sono", dixo... Ai! non soñaba, non, o probe vello; o que viu era o corpo da súa Sila, que fluctuaba no río baixo a ventana..."

Heraclio Pérez Placer,("O puzo da Sila") Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.211)

viernes, 26 de junio de 2015

O triste marmullo do río

"¡Probe Sila!... Naide viña na súa axuda, e as súas queixas solo contestaba o Barbaña, que con monótono rumor parece facía bulra dela, e o marmullo do vento na alboreda que somellaba o sofrir da súa naiciña, que dende o outro mundo vía á súa filla e non lle podía valer... naide... naide lle valía, astra que cansa de loitar, perdeu o sentido e caíu esmaída nos brazos de D. Alonso.

  Pouco despois non se ouvía máis que o triste marmullo do río, interrumpido por frenéticos bicos e entrecortados sospiros."

Heraclio Pérez Placer,("O puzo da Sila") Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.207)

jueves, 25 de junio de 2015

O seu panizo medio solto

"O Barbaña marmuraba docemente por baixo os azúes amieiros e trouleador corría por entre ramiños de cheirosas froles, que amantes dobregando o seu ramaxe, facíanelle brandiña e amorosa cama. Sentada por baixo dun salgueiro estaba Basila peinándose e xogando cos pés na auga pra escorrentar os peixes que viñan a mordela. A súa dourada crencha pola espalda solta, somellaba unha presa de frebas do sol; o seu panizo medio solto, deixaba adiviñar unhos peitos como a manteiga, e a saia refucida enseñaba unhas pernas como a neve.

  De repente deu un berro e poñéndose de pé, tapou o peito cos seus cabelos."

Heraclio Pérez Placer,("O puzo da Sila") Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.205)

miércoles, 24 de junio de 2015

A moza máis feiticeira

"Andando o tempo, como dun grau de centeo sai unha espiga, así daquela rapazota saíu a moza máis feiticeira que criaron as ribeiras do Miño. Eran os seus ollos, azules como a frol do liño, e os seus cabelos dourados como espigas, parescía un anaco de ceo cando asoma entre as raiolas do sol.

  A súa cara somellaba unha cunca de leite con caraveles enriba, ou xazmís misturados con follas de mapolas. Os seus beizos eran un lariño de grana que tiña no medio en vez de dentes folepiñas de neve, e o seu lindo corpo era tan xeitosiño e dáballe tanto aire ós cadrís cando andaba, que se figuraba un ó vela que eran as espadanas que move o vento e entre as que o regato marmura docemente, e compretaba máis a ilusicón o ouvila cantar, pois parescía eran os reiseñores que gorxeaban nas espadanas, en fin pra acabar direi, que máis que unha muller era un feitizo."

Heraclio Pérez Placer,("O puzo da Sila") Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.204)

martes, 23 de junio de 2015

Non había moza que lle non gustara

"Pero o fungan do trasgo, que sempre se ha meter onde non o chaman, meteuse na cabeza do rapaz, e o probe do mozo era o terror dos pais e a pesadilla dos maridos, pois non había moza que lle non gustara (estonces os rapaces das Burgas eran como os de agora) nin que lle gustara, que non fora tras dela.

  Os probes dos labregos rosmaban e máis rosmaban, pero como seu pai era o señor de forca e coitelo, tiñan que meterse a lingua entre os dentes e amocarse, e o que tiña fillas ou mulleres goapas, gardalas.

  Un destes gardadores era o tío Liborio, de quen agora vamos falar. Este bon labrego vivía onde agora están os muíños da Sila e era vasallo e tributario dos señores condes. Quedara viúvo ó pouco tempo de se casar e quedáralle unha rapaciña como un sol, chamada Basila, que como na aldea tiñan a costume de lle acortar o nome, todos lle chamaban Sila."

Heraclio Pérez Placer,("O puzo da Sila") Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.203-204)

jueves, 30 de octubre de 2014

Más derecho

"Hay que descender rúas encostadas o seguir desde la Huerta del Concejo el camino de las puentes de los
Pelamios y la Sila, el que sigue a Noalla. Las Burgas interesan vivamente al joven Feijóo. Brotaban en una especie de foso descuidado entre malezas, desperdicios y agitación constante de mujeres y chiquillería. Las aguas sobrantes corrían entre huertos al río de la Barbaña.

  Para ir a Allariz, sin embargo, no tenían necesidad los viajeros de descender a Las Burgas y seguir el camino de Noalla. Pues más derecho es el del Posío. Dejando atrás la rúa popular del Pelouriño, o por la Puerta da Aira, saludando a la iglesia y abadía exenta de la Trinidad, el camino entre huertos de altos muros se dirige por Seixalbo a subir en dos tiempos la diferencia de altura entre el valle del Miño y el del Arnoya. Las cuestas del Cumial y de Taboadela significan dos graderías o resaltes que es necesario vencer. Orense, autorizado por sus torres religiosas, brillantes de sol los peñascos de Montealegre, se rinde a la pereza de la breve tarde. Es prudente pasar el Cumial en pleno día. Se van despidiendo los viajeros del paisaje de Orense que parece más hondo al insinuarse la niebla vesperal en el sentido de correr de los ríos. Respiran un ambiente más alto, de más franco invierno, en la llana tierra de La Rabeda, de centenos y prados, cruzan el Barbaña al lado de los célebres mesones de

viernes, 5 de septiembre de 2014

Quien-te-picó-la-berza-quien-te-picó-que-aparezca

"que me torcera a vida, que eu non podía saír e xuntarme cos outros rapaces, nin ir ás trastadas, nin xogar á pisca, nin ao marro, nin a quien-te-picó-la-berza-quien-te-picó-que-aparezca, nin a botarse sentados nunha lata pola Barrouca da Alameda abaixo, nin ir aos ríos pequenos, á Sila, ao Pozo do Inferno;
 e si era tempo, ás arrasadeiras da froita polo Saltodocán, pola Rabaza, por Mariñamansa."

Eduardo Blanco Amor, Xente ao lonxe , páx. 145, Editorial Galaxia, Vigo 2006 (2ª edición en BBA).

domingo, 27 de julio de 2014

Cando se agachaba a tender a roupa

“Eu dígovos que unha de vintecinco indo pra trinta, coas "mámallas" ben duriñas, recollida do van, coas coxas cheias pola parte de adentro... Ei vinllas á Adelaida do Conso, de noviña, cando aínda estaba a meio rematar, a nai que a botou, que llas vin, que estaba a lavar no río da Sila. Víaselle todo, mi madre, cando se agachaba a tender a roupa.”
                
  Eduardo Blanco Amor, Xente ao lonxe , páx. 69, Editorial Galaxia, Vigo 2006 (2ª edición en BBA).

viernes, 25 de abril de 2014

Xogando a la una anda la mula

“E rachábanme os peós e afundíanme os puñetes na res xogando a la una anda la mula, e facíanme regañetas de m... cando iamos nadar na Sila, con dous ou tres noos tan apreixados con auga na camisa que non se podían desfacer sin botarlle os dentes.”

Eduardo Blanco-Amor, Os Biosbardos, ed. Galaxia, 1962, 12ª edición, "Os Biosbardos", páx. 10

viernes, 31 de enero de 2014

El vuelo callado de una lechuza

"Frente a nosotros estaba el David, sin relieve, como laminado contra el resplandor de las vidrieras encendidas de luna. Contra las luminosas estalactitas pasó el vuelo callado de una lechuza.
  Continuamos un largo rato metidos en aquella conversación laberíntica. Desde hacía un tiempo, los coloquios con Amadeo me sobreexcitaban cada vez más. Ya no eran sólo sus palabras y su voz, sino su cercanía corporal. (...)
   Otras veces, en los cerrados boscajes que formaban las riberas del Sila, donde íbamos muchas tardes a nadar, me perseguía con cortos aullidos, como de salvaje, y cuando lograba alcanzarme caíamos en el césped, luchando."

Eduardo Blanco-Amor, La catedral y el niño, ed. Galaxia, Vigo 1997, páx.341

martes, 21 de enero de 2014

En torno al patíbulo

"-Entonces te espero a la vuelta del Jardín del Posío, en la Fuente del Picho. No tardes -le dije.
 -No, allí es demasiado lejos y podemos perdernos con tanta gente como irá.
 (...)
 -Hay que andar con cuidado, pues me parece que tus tías Lola y Asunción también van a ver la muerte, desde el mirador de la finca de los Eire.
 (...)
 -Bueno, después te contaré. Date prisa. Te espero en la Fuente Nueva -y dejó allí el capacho de la compra, en la panadería de la Maica.

 Un río interminable de gente se encaminaba hacia el campo del Polvorín. Mucho antes de llegar ya tuvimos que acortar el paso, y terminamos por meternos a través de unas viñas y por vadear un arroyo descalzos. (...) Mas tampoco así pudimos entrar ya en el campo de la ejecución. Retrocedimos, para coger el camino de la Sila, entre altos paredones que cercaban las viñas, y gateamos por las junturas de las piedras de uno de ellos hasta encaramarnos a una heredad.(...)

lunes, 20 de enero de 2014

Sentencia a garrote vil

"De aquellos días conservo una de estas imágenes. La Audiencia provincial, a cuyas vistas de procesos criminales asistíamos los de Auria como a un espectáculo que por tan habitual ya había dejado de ser excitante, dio un fallo de sentencia de muerte que conmovió a la población. (...) Vivían los protagonistas en unas tierras altas, entre los pinares del camino a la Manchica.(...) Por otra parte, el hecho de haber mandado a su hija única a educarse en las Carmelitas, de Auria, desde los siete años, es decir, desde que quedara viudo, hasta los catorce que tenía cuando de nuevo la llevó a vivir con él, no encajaba en las costumbres comunes a los campesinos. (...)

No obstante, la sentencia a garrote vil conmovió a la ciudad, que se sintió deshonrada porque en su recinto se alzase un patíbulo. No había memoria de que allí hubiese funcionado jamás una horca. Algún reo, incluso, había llegado a estar en capilla, pero jamás llegó a consumarse, en Auria, esta bárbara forma de aniaquilamiento de un ser humano. (...)