Co bandullo cheo

 "Co bandullo cheo estomballeime no sofá e descansei un chisco.

Acordei dúas horas máis tarde. Puxen a radio. Un avance informativo pedía paso con rotundidade.

"-A Garda Militar atopou esta tarde un cadáver flotando sobre o río Barbaña, no barrio do Polvorín, sen que ata o momento se coñeza o móbil do asasinato -dicía o locutor-."

Diego Ameixeiras, O cidadán do mes.  Ed. Xerais, 2006. Páx. 195.

Mediante garrote

"Horrorizado polo crime e a sentencia a morte inevitable, o fiscal desapareceu durante varios meses, alegando enfermidade. O asunto descubriuse tres días antes da execución do desgraciado, que se levou a cabo no campo do Polvorín mediante garrote, cando unha monxa que acompañaba a unhas nenas que foron ver como os carpinteiros levantaban o patíbulo, dixo sen malicia que a don Anselmo López Penedo o vira ela en Barcelona había un par de semanas, onde asistía á misa diariamente na capela da orde."

Carlos Casares, Deus sentado nun sillón azul. Ed. Galaxia, colección literaria, nº 138. 1ª edición, Vigo, 1996. Páx. 82-83.

Unha colunia de negro fume

"Ó outro día os asustados labregos perguntábanse unhos ós outros o que aquela noite pasara.

Do castelo soilo había un montón de ruínas e do medio do río erguíase unha colunia de negro fume.

  O pobo deulle a tal síteo o nome do Puzo do Inferno.

  Despois puxeron este rústeco cruceiro que indo pró Polvorín está aínda entre o puzo da Sila e do Inferno, e cando nas tardiñas de vran, doces e sereas andan os rapaciños que se van a bañar en porranchiño ó pé do cruceiro, non falta vella que diga e asegure que por máis que outra cousa pareza, son anxeliños que manda a Sila pra pedir por D. Alonso."

Heraclio Pérez Placer,("O puzo do inferno") Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.218-219)

Non soilo son eu a cantarche

"Pero volvamos atrás, os dous ríos do Polvorín cínguente polo outro lado, un vén de cerca, e o outro vén das llanuras do Limia, cuios romaxes e tradiciós nos fai conocer ó xoven e simpático poeta Manuel Núñez, e dempois de dar mil voltas e revoltas xúntanse co outro, e formando o Barbaña, veñen morrer ós teus pés.

  Ourense, Ourense, pátrea de Feixoo, é tanta a túa galanura, inspiras tanto cos teus encantos, que de ti saen poetas a centos. Si cantas as túas penas esconsolos Carvaxal, aláudate e aléntate Ferreiro, en tanto que a bellísima Filomena chora dende Madril por non estar xunto a ti.

 ¡Salve, salve cibdá das Burgas, ninfa do Miño! Non soilo son eu a cantarche, outros sin ser teus fillos che cantarán tamén."

Heraclio Pérez Placer,("Ourensiño, meu Ourense) Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.185/186)

A pormeira muller que amei

"Polo outro lado cínguente os dous ríos do Polvorín, que esvarando entre cheirosas froles, baixo bóvedas de alboredas formadas por altos amieiros que entretexen a porfía as silveiras e os xamís, as madreselvas e as cepas, véñense a reunir mesmo beira das túas casas pra formar o marmurador Barbaña...

 ¡Ou! ríos do Polvorín, ríos queridos, alí onde vos xuntades formando unha especie de peninsuliña, alí naquela humilde chouza e naquela pequena horta, na que parece se deron cita tódalas froles dos xardís e tódolos paxaros do mundo, alí foi onde eu nacín, alí onde me arrulou a nai do curazón, alí onde conecín á pormeira muller que amei, alí... pero ¿pra que seguir, si cando me bañaba nas vosas craras augas conteivos tódolos meus sacretos?...

 Vós tamén sodes o símbolo dos homes.

 Corredes tranquíos polos verdes campos, brilando as vosas augas entre as herbas tremborosas e sourrindo con brando rumor hasta ó pé da cibdá, estonces os teus lindos cristaes, esnaquizánse no rodicio dos muíños, retórceste con furor, ximes con angustia, empórcaste nas inmundicias da vila e a túa fermosura desaparece pra sempre..."

Heraclio Pérez Placer,("Ourensiño, meu Ourense) Contos, leendas e tradiciós, 1891, Imprenta de El Eco de Ourense (Obra narrativa en galego, 1998, Centro Ramón Piñeiro, páx.184/185)

Un movimento envolvente

Heraclio Pérez Placer, Contos da terriña, Editor Andrés Martínez, A Coruña, 1895,
 páx.134-135 ("O Xeneral")