Chocallón

 "Manoliño non está certo si o cigarrón que viña a Vilardebós era de Laza, de Verín ou de Riós. En Vilardebós, ao cigarrón tamén se lle chama chocallón.

 Os rapaces facían maula do cigarrón, pero non se achegaban a el porque lle tiñan medo.

 O cigarrón ía dun lado pra outro correndo ao trote pra que lle ruxira ben a chocalleira."

Silvio Santiago. Villardevós, Ed. Galaxia. Biblioteca Básica da Cultura Galega,  nº 40; 1982. Páx. 151-152.

O proceso xudicial

O proceso xudicial contra Manuel Blanco Romasanta podemos dividilo en dúas fases:

a)  unha primeira na provincia de Ourense, entre o 8 de agosto de 1852 cando comezan oficialmente as indagacións en Verín e o 6 de abril de 1853 coa sentenza do Xulgado de Primeira Instancia de Allariz.

b)  a segunda fase será na cidade da Coruña entre o 7 de maio de 1853 cando entra a sentenza de Allariz na Audiencia da Coruña e o 13 de maio de 1854 cando a raíña conmute a pena capital pola cadea perpetua.

O pano

“Tan axiña como vin a Martín Prado recoñecino e souben que fora a el a quen eu lle vendera un pano de cores, esvaídos e estraños, que fora dunha de Castro de Laza á que eu lle dera pasaporte ó pé dunha silveira que lucía as súas amoras aínda coloradas baixo o sol de xullo. Pero non me resultou difícil aparentar que non a vira na miña vida. Foi o único que me foi dado facer, disimular, cando xa era imposible darme á fuga.

 Tiña razón Martín Prado. Cando a súa muller, á que tamén recordo, Valentina Rodríguez chámase ou chamábase, puxo o maldito pano conseguiu que alguén o recoñecese. Foi unha imprudencia pola miña parte venderllo a alguén de tan cerca, pero como ía eu sabelo, estando onde estabamos.”

Conde, Alfredo.  Romasanta. Memorias incertas do home lobo. Ed. Sotelo Blanco. 2004. páx. 44