Lucila Valente

Estuvo en pie, vivió,

fue risa, lágrimas,

alegría, dolor,

pero amaba la vida.

Caminó entre nosotros.

La mañana era cosa

de sus manos alegres,

zurcidoras, abiertas.

Solía alimentarnos

de pétalos o besos

sin cesar desprendidos.

Dejó su nombre puro

solo frente a la noche:

Lucila o siempremadre.

Ahora yace aquí,

donde la lluvia canta

al pie de un montealegre.

Bajo la tierra el agua

acaricia sus huesos.

Ella amba la vida.

José Ángel Valente, A modo de esperanza,(1953-54)

Obras Completas I, Círculo de Lectores, 2006, pág. 70

("Educado entre mujeres", como él mismo solía recordar, y muy unido a su tía-madrina Lucila -figura que aparece en algunos de sus poemas-... pág. 11 de la "Intoducción" de Andrés Sánchez Robayna)

Tagore e José Paz: Oriente e Occidente

José Paz -así escrito en reintegrado galegoportugués como a el gusta e debera ser- é un ourensano da Corna, aldea empoleirada nos montes de Piñor de Cea, a primeira da diócese de Ourense, vindo de Compostela. E como todos os desta bisbarra, entre Oseira, o Arenteiro e a Madanela, é teimudo, profundador, afeito á cultura dos camiños, á tolerancia das encrucilladas, amigo dos amigos e sempre cun sorriso agasalleiro por diante. Tamén nestas terras montesías tiña devanceiros Camilo José Cela, e notábaselle ben, escenarios que aproveita como inspiración neoesperpéntica para a súa 'Mazurca para dos Muertos'. Terras de feirantes, de franciscanos, como Xoán Xacobo Fernández, mártir en Damasco, dos Legísima, do campeón de loita libre o 'Gorila'.... José Paz é dos que leva unha estrela na fronte e no bico un cantar.

Alí, na Corna, a carón da vella estrada de Ourense a Compostela, coida a súa casa de ida e volta e ás súas queridas pantasmas. Pasa e fai pousada e fonda fixa en Auria, cidade- roda de afiar, da que é faísca de luz, couto ou nimbo que é o noso Ourense.

José Paz, ten os pes na Terra: fondo coñecedor do Seminario de Estudos Galegos, de 'Nós' e da súa sementeira de 'bos e xenerosos', onde Ourense tanto aportou con Vicente Risco, Cuevillas, Otero Pedrayo, Xocas e moitos que o mesmo Paz e outros tivemos o privilexio de coñecer. Bo seminario para un sucesor de don Vicente Risco, como profesor de Didáctica na Escola Normal de Ourense, da que