O último enterro

 "Os carnavás de Vilardebós remataban o Miércoles de Cinsa, co Enterro da Sardiña. Nel tomaban parte os homes máis serios e responsables do lugar. Veciños que non deixaban de traballar en todo o ano, que non bromeaban con ninguén, cheos de fillos e cavilacións, participaban no Enterro coa maor seriedade.

O último enterro da sardiña que houbo en Vilardebós foi no ano 1936. Desde entón non houbo máis enterros, nin coase máis entroidos no pueblo de Manoliño".

Silvio Santiago. Villardevós, Ed. Galaxia. Biblioteca Básica da Cultura Galega,  nº 40; 1982. Páx. 155.

Chocallón

 "Manoliño non está certo si o cigarrón que viña a Vilardebós era de Laza, de Verín ou de Riós. En Vilardebós, ao cigarrón tamén se lle chama chocallón.

 Os rapaces facían maula do cigarrón, pero non se achegaban a el porque lle tiñan medo.

 O cigarrón ía dun lado pra outro correndo ao trote pra que lle ruxira ben a chocalleira."

Silvio Santiago. Villardevós, Ed. Galaxia. Biblioteca Básica da Cultura Galega,  nº 40; 1982. Páx. 151-152.

O entroido

 "Foi no Enterro da Sardiña, ao remate do entroido. En Vilardebós non sempre se enterróu a sardiña; mais cando se enterrou, enterróuse ben.

 O entroido en Vilardebós comenzaba cedo. Na época de Manoliño, moito antes da semán de carnavás, aparecía polas feiras o cigarrón. Chegaba co seu fargallo, os seus chocallos á cintura e o seu traxe de cores relucentes."

Silvio Santiago. Villardevós, Ed. Galaxia. Biblioteca Básica da Cultura Galega,  nº 40; 1982. Páx. 151.

"Lentitude"

LENTITUDE

e se, precisamente, o pensamento poético

non fose máis ca o pensamento do rodeo, da

contorna,

polo seu xustificado medo a queimarse,

présa do lume central

desta interminábel espera?

O libro das marxes III, edmond jabès

están.

a actitude corresponde

aos séculos. a iluminación,

ao cristal. agochan

friaxe, escavan, non se trata

de resistir senón de andar.

dependen

e transportan: material,

intempestivamente.

operan arredor da dificultade

de dicir, estenden un

xogo de panos, botan

por fóra: contra qué,

cales son as ferramentas, quén

é que tece as máscaras,

ónde o centro do poder: ese gris

que racha a norma de non falar

de cores no poema. desenvolven

as calidades da auga.

están.

(...) aquilo sobre o que cómpre preguntarse:

escribir un poema na braña,

un poema dentro da pedra: non disimular a

carga:

un poema entremetido na humidade:

cuberto de couselos, de carriza:

practicamente asolagado: interrogativo (...)

de teoría, d.s.

Daniel Salgado. “Lentitude”. Páxs. 7-8. Ed. Amastra-n-gallar. Santiago de Compostela, 2007. Edición non venal. 

"Felo" de Attié

"Felo"

Fotografía de Emilio Araúxo. Páxs. 8-9.

“Non é noutro sitio senón nesta máscara onde se ofrece a nós o segredo do desexo, 

e con el o segredo de toda nobreza.” (Lacan, J. Ecrits).

O aviñado de palabras.

Debaixo da máscara.

Os felinos como tótem

Na mitra.

A risa carniceira.

A morte como emblema.

Baleiro dos ollos

Miradas severas

Na ausencia de toda mirada.

Os dentes brancos para tronzarvos.

Os bigotes negros para engañarvos.

As meixelas vermellas para pareceren.

E despois o Avó.

Que avanza, ausente, soñador,

Acicalado co branco do tempo

Entre os Felos e o Vello

As miradas nin sequera se cruzan.

Uns vixían

O outro medita.

Unha cruzada?

Duns cara ó outro?

Dun cara ós outros?

Nunha repercusión  infinita

Quen devora quen?

Foi dito

Felo.

Falar.

Joseph Attié. “Felo”. Páxs. 5-6. Ed. Amastra-n-gallar. Santiago de

 Compostela, 2007. Edición non venal. 

Vargen Manen

Helena Eriksson. "O lobo a lúa". Ed. Amastra-n-gallar. Santiago de Compostela, 2015. Edición non venal. 

O lobo a lúa

Para Felipe

Polas mañás elas alisaron os panos e axudáronnos

a prendelos. O can tivo que ficar no cuarto contiguo.

Elas alisaron as camisas.

        En ruta, vólvese

                                    os dentes,

cicelados co coitelo máis pequeno. Pecha os ollos

coas pestanas acariñando as meixelas vermellas

Ou os ollos abertos

                                                               berrou tamén

              eco en todo o val          Un lindeiro

                                                       desprázase un pouco

*

O lobo fala co can:

A lúa é un camiño a outro mundo.

O negro é a condición para que volva a luz.

O meu portador sabe que non se pode fiar de min, do

lobo Felipe.

*

O can quedou durmido detrás da reixa.

O lobo oulea cara unha lúa incrible na noite

chea de estrelas.

Helena Eriksson. "O lobo a lúa". Páxs. 7-8. Ed. Amastra-n-gallar. Santiago de Compostela, 2015. Edición non venal. 

A corre-lo Entroido

"Eramos uns corenta rapaces os que aquela mañá de Febreiro collemos pouco menos que por asalto catro coches, dispostos a corre-lo Entroido polas vilas da provincia. A maioría preparábase a non deixar san un corazón de quince primaveras, tales a certifica-la bondade de tódolos viños, outros a escorrentar ou esquencer un momento as súas coitas ou as súas perpetuas amarguras; todos alegres, ditosos, animados, pensado nas cintas e lazos que á volta lucirían polas rúas de Ourense adiante, como trofeos de conquista.

  Estralaron as trallas, xemeron os coches, cantaron uns, tocaron outros guitarras, bandurrias ou pandeiros, e botamos para adiante, camiño de Allariz."

Francisco Álvarez de Nóvoa, "De Entroido", Pé das Burgas, 1896. (Desta edición, Biblioteca de La Voz de Galicia, 2002) páx.102